Banksparen dode mus

Wettelijke verplichtingen te ingewikkeld.
bron: het Financieele Dagblad, 10 jan. 2008

Fiscaal vriendelijk beleggen voor een aanvulling op het pensioen of aflossing van de hypotheek kon tot nu toe alleen via een beleggingsverzekering. Die zijn echter duur, complex en ondoorzichtig. Vooral de hoge kosten zijn funest: van het behaalde Rendement blijft bijna niets over. Het belastingvoordeel wordt meer dan teniet gedaan. Met de invoering van de nieuwe wet Banksparen op 1 januari 2008 is het monopolie van de verzekeraars eindelijk doorbroken. Nu kan ook bij de bank fiscaal voordelig geld opzij worden gezet voor de genoemde doelen. Hierdoor moet meer concurrentie ontstaan, wat weer tot lagere kosten moet leiden.

Het streven naar lagere kosten is lovenswaardig maar het zal de kosten onvoldoende drukken om banksparen echt aantrekkelijk te maken. De reden hiervoor is dat aan banksparen dezelfde eisen worden gesteld als aan bestaande levensverzekeringen. Die eisen zijn omvangrijk en ingewikkeld waardoor het voor aanbieders niet mogelijk is deze producten tegen echt lage kosten aan te bieden.

Om banksparen te kunnen aanbieden moet je als financiële instelling aan een heleboel verplichtingen voldoen. Het gaat te ver om die hier allemaal in detail te noemen maar de belangrijkste hebben te maken met: het monitoren van de voorwaarden voor het genieten van fiscaal voordeel; belasting inhouden, administreren en afdragen; ingehouden dividendbelasting verrekenen met de Belastingdienst en doorgeven aan beleggers in de vorm van extra beleggingsrechten; informatieverstrekking aan de klant; informatieverstrekking aan de Belastingdienst; zorgplicht; en dit alles voor verschillende fiscale regimes. Bovendien wordt de wet- en regelgeving op dit gebied regelmatig gewijzigd waardoor je weet dat je in de toekomst opnieuw kosten zult moeten maken.

De wettelijke verplichtingen zijn dermate omvangrijk en ingewikkeld dat het zelfs voor prijsvechters zoals wij niet mogelijk is om banksparen tegen lage kosten aan te beiden. Daarom beginnen we er niet aan. Een aantal andere financiële instellingen heeft inmiddels wel al banksparen producten in de markt gezet. Die zijn wel goedkoper dan de bestaande dure levensverzekeringen maar nog altijd erg aan de prijs.

Willen we dat er in Nederland echt goedkope pensioen- en hypotheekproducten komen, dan moet de wet- en regelgeving op dit gebied een stuk eenvoudiger. Tot het zover kan de consument banksparen beter links laten liggen. In de meeste situatie s blijft het voordeliger om ‘gewoon’ in box 3 in een goedkoop indexfonds te beleggen. Je profiteert dan minder van belastingvoordeel (vrijstelling 20.000 eruo per persoon) maar wel van veel lagere kosten die het gebrek aan fiscaal voordeel meer dan compenseren.

Misschien dat banksparen voor het pensioen wel interessant zou kunnen zijn als het bankspaarproduct echt goedkoper wordt en het inkomstenbelastingtarief nu hoog en later laag is. Maar dan zullen de aanbieders van bankspaarproducten dit klip en klaar moeten aantonen. In alle andere gevallen is beleggen in box 3 in een indexfonds aantrekkelijker.

De Vereniging Eigen Huis heeft onlangs een voorbeeldberekening gemaakt van het voordeel van banksparen ten opzichte van een zogeheten kapitaalverzekering eigen woning. Een snelle rekensom leert dat in dit voorbeeld een indexfonds zonder overlijdensrisicoverzekering acht keer zo goedkoop is als banksparen en met overlijdensrisicoverzekering twee tot drie keer zo goedkoop. De jaarlijkse belastingheffing van 1,2% in box neemt men dan graag voor lief.

Bovendien heeft beleggen in box 3 nog een belangrijk voordeel: flexibiliteit. Je bent vrij om zelf te bepalen wat je met je geld doet en wanneer. Anders dan bij een levensverzekering en bij banksparen zit je bij beleggen in box 3 niet vast aan een langlopende contractuele verplichting met allerlei voorwaarden. Banksparen is duurder en dwingt je in een fiscale dwangbuis. Indexbeleggen in box 3 is voordeliger en geeft je meer vrijheid.

Met een levensverzekering of banksparen ga je een langlopende contractuele verplichting aan met allerlei beperkende voorwaarden. Je geld staat in beginsel voor vele jaren vast. Je kan je financiën niet aanpassen aan veranderende omstandigheden. Omdat niemand weet en ook niet kan weten hoe zijn of haar persoonlijke situatie en wensen er in de (verre) toekomst uit zullen zien - er kan van alles gebeuren dat tot andere financiële prioriteiten leidt - is het juist van belang om te zorgen dat je altijd de vrijheid behoudt om zelf te bepalen wat je met je geld doet en wanneer. Alleen als je in box 3 belegt heb je die vrijheid.

Bron: Het Financieele Dagblad, 10-1-08, p7.